ترمز دستی، به عنوان سیستم مکمل ترمز، نقش مهمی در ایمن نگه داشتن خودرو ایفا میکند. این سیستم نه تنها از حرکت خودرو در هنگام توقف جلوگیری میکند، بلکه در شرایط خاص مانند پارک در شیب نیز به عنوان یک پشتیبان عمل میکند. با این حال، استفاده نادرست و بیدقتی در بکارگیری از ترمز دستی میتواند عواقب جبران ناپذیری را به دنبال داشته باشد.
تا پایان این مقاله با ما همراه باشید تا با مشکلات ناشی از بالا بودن ترمز دستی بیشتر آشنا شوید.
ترمز دستی چگونه کار میکند؟
سیستم ترمز دستی به عنوان مکمل سیستم ترمز اصلی خودرو عمل کرده و معمولاً برای ثابت نگه داشتن خودرو در هنگام پارک یا در سطوح شیبدار مورد استفاده قرار میگیرد. عملکرد کلی این سیستم در بیشتر خودروها مشابه است، اما ممکن است در جزئیات، اندکی تفاوت داشته باشد.
در خودروهای مجهز به ترمز دستی مکانیکی، با کشیدن اهرم ترمز دستی، کابل فولادی درون سیستم فعال میشود. این کابل به لنت های ترمز متصل است و با کشیده شدن، لنت ها را به درام های ترمز در چرخ های عقب فشار میدهد. اصطکاک ایجاد شده بین لنت ها و درام ها باعث میشود چرخ ها قفل شده و خودرو متوقف شود.
در خودروهای مدرنتر، سیستم ترمز دستی به صورت برقی طراحی شده است. در این نوع سیستم ها، با فشردن دکمه ترمز دستی، یک موتور الکتریکی کوچک فعال میشود. این موتور میتواند به روش های مختلفی عمل کند. در برخی خودروها، موتور الکتریکی مستقیماً بر روی کالیپر ترمز عمل کرده و لنت های ترمز را به دیسک ترمز فشار میدهد. در برخی دیگر، موتور الکتریکی یک کابل فولادی را میکشد که مشابه سیستم مکانیکی، لنت ها را به درام های ترمز فشار میدهد.
در هر دو نوع سیستم ترمز دستی، هدف نهایی ایجاد اصطکاک کافی برای جلوگیری از حرکت خودرو است. با این حال، سیستم های برقی نسبت به سیستم های مکانیکی مزایایی همچون دقت بیشتر در اعمال نیرو، قابلیت تنظیم الکترونیکی و کاهش نیروی فیزیکی مورد نیاز برای فعالسازی دارند.
خطرات رانندگی با ترمز دستی بالا
صرف نظر از نوع ترمز دستی (برقی یا مکانیکی)، رانندگی با ترمز دستی فعال، منجر به بروز مشکلات مشابهی خواهد شد. البته بیشتر ترمزهای برقی دارای یونیت کنترل کننده هستند و وقتی راننده خودرو را در دنده گذاشته و پدال گاز را فشار می دهد، ترمزهای برقی بطور اتوماتیک غیرفعال میشوند، به عبارت دیگر اگر راننده فراموش کند که ترمز دستی برقی را غیرفعال کند، به محض شروع حرکت یونیت مربوط به ترمز دستی برقی بطور خودکار این کار را انجام می دهد.
بوی سوختگی
یکی از خطرات رانندگی با ترمز دستی بالا، ایجاد بوی سوختگی است. علت این اتفاق، اصطکاک شدید و مداوم لنت ترمز دستی بر روی دیسک یا کاسه چرخ است. هنگامی که خودرو با ترمز دستی بالا حرکت میکند، لنت ها به طور مداوم تحت فشار بوده و با سرعت زیادی به دیسک یا کاسه چرخ ساییده میشوند. این سایش مداوم باعث تولید حرارت بسیار زیاد و در نتیجه ذوب شدن جزئی مواد تشکیل دهنده لنت ها و دیسک یا کاسه چرخ میگردد. مواد مذاب حاصل از این فرایند، بوی سوختگی مشخصی را ایجاد میکنند که از سیستم ترمز متصاعد میشود.
لازم به ذکر است که به دلیل قرارگیری ترمز دستی بر روی چرخ های عقب و حرکت خودرو به سمت جلو، راننده معمولاً بوی سوختگی را به وضوح احساس نخواهد کرد. این بو بیشتر توسط سایر رانندگانی که در پشت خودرو حرکت میکنند قابل تشخیص است.
آتش سوزی ناشی از اصطکاک
اگرچه احتمال وقوع چنین حادثهای بسیار کم است، اما امکان بروز آتش سوزی در خودرو به دلیل اصطکاک شدید اجزای سیستم ترمز وجود دارد.
در صورتی که راننده بدون توجه به علائم هشداردهنده، بر روی پدال گاز فشار وارد آورد و ترمز دستی نیز فعال باشد، اصطکاک شدید بین لنت ترمز و درام (یا روتور) میتواند منجر به افزایش قابل توجه دمای قطعات و در نهایت احتراق روغن ترمز موجود در پشت سیلندر ترمز شود.
البته این شرایط معمولاً در اثر مجموعهای از عوامل و خطاهای انسانی رخ میدهد و به تنهایی یک عامل نمیتواند باعث آتش سوزی شود. با این حال، در صورت وقوع چنین حادثهای، علاوه بر خطر آتش سوزی، به سیستم ترمز خودرو نیز آسیب های جدی وارد خواهد شد.
آینه شدن دیسک ترمز
آینه شدن دیسک ترمز یکی از مشکلاتی است که میتواند در اثر بالا بودن ترمز دستی رخ دهد. این اتفاق زمانی رخ میدهد که سطح دیسک ترمز به جای زبر و خشن بودن، صاف و صیقلی مانند آینه شود. این امر باعث کاهش اصطکاک بین لنت ترمز و دیسک شده و در نتیجه باعث کاهش کارایی سیستم ترمز و افزایش خطر تصادفات میشود.
زمانی که ترمز دستی بالا باشد، لنت های ترمز به طور مداوم با دیسک در تماس هستند و اصطکاک مداوم و طولانی مدت باعث ایجاد گرما و ذوب شدن لایه سطحی دیسک میشود. همچنین مانع از گردش هوای کافی در اطراف دیسک میشود و باعث افزایش دما میشود. دمای بالای دیسک باعث تغییر ساختار فلزی دیسک و ایجاد سطح صیقلی میشود.
افزایش مصرف سوخت
هنگامی که خودرو با ترمز دستی بالا به حرکت خود ادامه میدهد، در واقع دو نیروی مخالف همزمان بر روی خودرو اعمال میشود:
- نیروی محرکه موتور: این نیرو خودرو را به سمت جلو میراند.
- نیروی اصطکاک ناشی از ترمز دستی: این نیرو به دلیل تماس لنت های ترمز دستی با روتور یا کاسه چرخ، مانع از حرکت آزادانه چرخ ها میشود.
وجود این دو نیروی متضاد باعث ایجاد اصطکاک و مقاومت بیشتری در برابر حرکت خودرو میشود. در نتیجه، موتور خودرو مجبور است با نیروی بیشتری کار کند تا بر این مقاومت غلبه کرده و خودرو را به حرکت درآورد. افزایش نیروی مورد نیاز موتور به طور مستقیم منجر به افزایش مصرف سوخت میشود.
چرا خودرو با ترمز دستی فعال حرکت میکند؟
دلیل اصلی این است که سیستم ترمز دستی به گونهای طراحی شده است که خودرو را در حالت سکون نگه دارد. این سیستم برای حرکت دادن خودرو طراحی نشده است. اما دلایل دیگری هم وجود دارد که باعث میشود خودرو با ترمز دستی فعال حرکت کند.
سیستم ترمز دستی به گونهای طراحی شده که حتی با وجود فعال بودن، خودرو بتواند حرکت کند. این طراحی به دلایل ایمنی و عملیاتی انجام شده است. اگر نیروی موتور خودرو به اندازه کافی قوی باشد، میتواند بر نیروی اصطکاک ایجاد شده توسط ترمز دستی غلبه کند و خودرو را به حرکت درآورد.
جمع بندی
یدکی اصیل عرضه کننده طیف گستردهای از قطعات و لوازم یدکی در شیراز است. این فروشگاه به صورت حضوری و آنلاین آماده ارائه خدمت به شماست. یدکی اصیل در تلاش است تا محصولات با کیفیت و اصل را با قیمت مناسب به دست مشتریان خود در سراسر کشور برساند.
کارشناسان مجرب این مجموعه، آماده ارائه مشاوره تخصصی در زمینه انتخاب و خرید قطعات مناسب برای خودروی شما میباشند.
ایران خودرو